«Έχουμε δόγμα ολικής ασφάλειας και είμαστε μόνο 58.000»
Σκοπιμότητες και συμφέροντα εξυπηρετούν οι σποραδικές επιθέσεις μερίδας Τύπου, που τελευταίως πυκνώνουν, σχετικά με τις δυνατότητες της Ελλάδας να διοργανώσει ασφαλείς Ολυμπιακούς Αγώνες.
Την παραπάνω άποψη εκφράζει ο θεσμικός υπεύθυνος και διακλαδικός συντονιστής πλειάδας φορέων που εμπλέκονται στην ασφάλεια των Αγώνων, αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ, αντιστράτηγος Φώτης Νασιάκος.
Καθήμενος στην ηλεκτρική καρέκλα του συνολικού σχεδιασμού των μέτρων ασφαλείας, ο κ. Νασιάκος μιλά αποκλειστικά στην «Ε», για πρώτη φορά, με θέμα το πολυσυζητημένο θέμα της ασφάλειας Αγώνων, αλλά και για το μέλλον της τρομοκρατίας στη χώρα μας.
Απαντά με στρογγυλέματα αλλά και με αιχμές σε έντεκα ερωτήσεις, αναλαμβάνοντας υποχρεώσεις και στέλνοντας μηνύματα σε διάφορες κατευθύνσεις εντός και εκτός Ελλάδας.
· «Θέλουμε και μπορούμε να διοργανώσουμε τους ασφαλέστερους Αγώνες», λέει ο κ. Νασιάκος και αναλύει τη φιλοσοφία του σχεδιασμού και του δόγματος ολικής ασφάλειας που εφαρμόζεται σε ό,τι αφορά τις απειλές.
· «Καμία απειλή δεν είναι δευτερεύουσα. Κάνουμε αναγνώριση -ανάλυση-σύνθεση με στόχο την αποτροπή και την αντιμετώπιση».
· «Έχουμε Αστυνομία αυξημένων δυνατοτήτων και χαμηλούς δείκτες εγκληματικότητας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ιντερπόλ και της Europol», λέει ο αρχηγός και ξεκαθαρίζει:
· «Η 17Ν και η λογική της ανήκουν στο παρελθόν. Δεν υφίσταται πια οργάνωση. Συνεχίζουμε με ένταση τις προσπάθειες για να φωτίσουμε όλες τις πτυχές της εγχώριας τρομοκρατίας».
· Χαρακτηρίζει «σπασμωδικές, νευρικές και χωρίς προοπτική» τις προσφορές βομβιστικές επιθέσεις και υπαινίσσεται γρήγορες και εύστοχες απαντήσεις, βασιζόμενος σε «νέα επίπεδα αστυνομικής λειτουργίας και αντίληψης».
· Δηλώνει αναρμόδιος να πάρει θέση για το εάν και όσοι καταδικαστούν στην τρέχουσα δίκη πρέπει να τύχουν ειδικών συνθηκών κράτησης και παραπέμπει στο υπουργείο Δικαιοσύνης.
· Επανερχόμενος στο θέμα των Ολυμπιακών Αγώνων παραδέχεται ότι έγιναν λάθη και σημειώθηκαν ελλείψεις στα πρόσφατα «sportς eventς», αλλά προσθέτει ότι θα ανησυχούσε εάν όλα ήταν τέλεια. «Το καλοκαίρι του 2004 θα είμαστε απόλυτα έτοιμοι», διαβεβαιώνει και προσθέτει ότι για την ασφάλεια θα διατεθούν τουλάχιστον 58.000 άτομα.
1. Γιατί μερίδα του διεθνούς Τύπου αλλά και θεσμικοί οργανισμοί ορισμένων ξένων κυβερνήσεων αμφισβητούν τη δυνατότητα της χώρας μας να διοργανώσει ασφαλείς Ολυμπιακούς Αγώνες;
Παρατηρείται πράγματι, από ορισμένους κύκλους, μια προσπάθεια αμφισβήτησης των δυνατοτήτων της χώρας μας να διοργανώσει ασφαλείς Ολυμπιακούς Αγώνες, κάτι που εξάλλου παρατηρήθηκε στο παρελθόν και για άλλες χώρες που είχαν αναλάβει και προετοιμάζονταν για Ολυμπιακούς Αγώνες. Είναι αυτονόητο, ότι η αμφισβήτηση αυτή, αντανακλάται και στην Ελληνική Αστυνομία, που θεσμικά της έχει ανατεθεί η ευθύνη για την ασφάλεια των Αγώνων. Δεν θα ήθελα όμως να μπω στη λογική των όποιων συμφερόντων και σκοπιμοτήτων που προφανώς εξυπηρετούν αυτές οι προσπάθειες. Το θεωρώ ανούσιο. Κάποιοι συγχέουν την πληροφόρηση με την παραπληροφόρηση. Την κριτική με τη διαστρέβλωση. Κάποιοι άλλοι συγχέουν ακόμα και τα μεγέθη. Θεωρούν πως μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα δεν μπορεί να διοργανώσει ένα τόσο μεγάλο γεγονός. Τους διαβεβαιώνω ότι δεν είναι θέμα ποσοτικών μεγεθών, αλλά ποιοτικών χαρακτηριστικών. Δεν θα ήθελα λοιπόν να αξιολογήσω τις αμφισβητήσεις αυτές. Προτιμώ να αξιολογήσω την πραγματικότητα. Γιατί η πραγματικότητα δεν αμφισβητείται. Και η πραγματικότητα είναι ότι έχουμε τη βούληση, τη θέληση και τις δυνατότητες να διοργανώσουμε τους καλύτερους και ασφαλέστερους Ολυμπιακούς Αγώνες.
2. Ως θεσμικός υπεύθυνος για την ασφάλεια της Ολυμπιάδας θα έχετε επισημάνει καθυστερήσεις και αδυναμίες. Ποιες είναι αυτές, πώς θα προλάβετε και πώς θα διορθώσετε;
Η ασφάλεια είναι μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους για την επιτυχή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων. Δεν επιδέχεται συμψηφισμούς, εκπτώσεις, καθυστερήσεις ή ολιγωρίες. Υπάρχει ήδη ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός σε όλα τα επίπεδα, στρατηγικό, τακτικό και επιχειρησιακό. Στον σχεδιασμό αυτό αναλύουμε όλες τις παραμέτρους, λαμβάνουμε υπόψη όλες τις μεταβολές στο διεθνές περιβάλλον ασφάλειας, επικαιροποιούμε τις απειλές και κυρίως προβλέπουμε όλα τα ενδεχόμενα, καθώς και εναλλακτικές μορφές διαχείρισής τους. Τα στοιχεία αυτά είναι που προσδίδουν στο σχεδιασμό την προστιθέμενη αξία που τον καθιστά πλήρη.
3. Ποιοι κατά τη γνώμη σας είναι οι ουσιοδέστεροι κίνδυνοι που απειλούν την Ολυμπιάδα της Αθήνας, σε σχέση με τη θέση της χώρας και το διεθνές περιβάλλον; Είναι τελικά η φονταμεταλιστική τρομοκρατία των ασύμμετρων απειλών, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ή μήπως πρέπει να φοβόμαστε απλούστερα πράγματα;
Θα απαντήσω στο ερώτημά σας επιχειρώντας μία προσέγγιση στο θέμα της ιεράρχησης των κινδύνων και των απειλών. Μια προσέγγιση, που υπαγορεύεται απόλυτα από το νέο περιβάλλον ασφάλειας, όπως έχει διαμορφωθεί διεθνώς. Εμείς δεν ιεραρχούμε τις απειλές με κριτήριο μόνο το επίπεδο της επικινδυνότητας που ενδεχομένως εμπεριέχουν, γιατί αυτό σε τελική ανάλυση κρίνεται από το αποτέλεσμα. Η ιεράρχηση με βάση το κριτήριο αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο εσφαλμένων εκτιμήσεων, αξιολογήσεων ή παρερμηνειών με τραγικά πολλές φορές αποτελέσματα. Ενεργούμε με βάση τη δυνατότητα να αποτρέπουμε ή να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά οποιαδήποτε απειλή. Στο πλαίσιο αυτό η Ελληνική Αστυνομία έχει καθιερώσει και εφαρμόζει ένα νέο δόγμα. Το δόγμα της ολικής ασφάλειας. Βασική φιλοσοφία του δόγματος είναι ότι καμία απειλή δεν είναι δευτερευούσης ή ήσσονος σημασίας για την Ελληνική Αστυνομία. Η κεντρική στρατηγική του δόγματος συμπυκνώνεται στο τετράπτυχο αναγνώριση των απειλών, ανάλυση, σύνθεσή τους και αποτροπή ή αντιμετώπισή τους. Σε επιχειρησιακό επίπεδο η πρακτική εφαρμογή του δόγματος αυτού μας παρέχει το στρατηγικό και τακτικό πλεονέκτημα να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε απειλή. Το δόγμα αυτό υιοθετούμε και στο σχεδιασμό για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Για μας δεν υπάρχουν μικροί ή μεγάλοι κίνδυνοι, μικρές ή μεγάλες απειλές. Πρέπει να είμαστε και είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε οποιοδήποτε κίνδυνο.
4. Για ποιους λόγους οι Έλληνες πολίτες αλλά και οι ξένοι επισκέπτες μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς του χρόνου στην Αθήνα;
Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο ασφαλείς χώρες του κόσμου, με τα χαμηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας, μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και διεθνώς. Οι δείκτες της εγκληματικότητας, όπως προκύπτουν από τα στοιχεία της Interpol και της Europol, δεν αφήνουν περιθώρια στον οποιονδήποτε αντικειμενικό κριτή να αμφισβητήσει τη διάσταση αυτή. Και το γεγονός αυτό, είναι αποτέλεσμα μιας συστηματικής προσπάθειας που καταβάλλει καθημερινά η Ελληνική Αστυνομία. Η χώρα μας διαθέτει σήμερα, μία Αστυνομία σύγχρονη, αποτελεσματική που βρίσκεται κοντά στον πολίτη. Μια Αστυνομία που ανεπιφύλακτα μπορώ να την χαρακτηρίσω ως Αστυνομία αυξημένων δυνατοτήτων. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, η ανταπόκρισή μας σε ιδιαίτερα σημαντικά γεγονότα, η επιτυχής διαχείριση κρίσεων, η εξάρθρωση της τρομοκρατίας στη χώρα μας και η ασφαλής διεξαγωγή όλων των εργασιών της Ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώνουν το χαρακτηρισμό αυτό. Η Ελληνική Αστυνομία εγγυάται και τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων σε περιβάλλον απόλυτης ασφάλειας. Το περιβάλλον αυτό, σε απόλυτη ισορροπία με τον εορταστικό χαρακτήρα της διοργάνωσης, θα επιτρέψει σε όλους να απολαύσουν τη μοναδική εμπειρία των Ολυμπιακών Αγώνων, στη χώρα που τους γέννησε.
5. Πώς εξελίσσεται η διαδικασία του επιχειρησιακού σχεδιασμού και ποιες είναι οι αξιολογήσεις από τα πρώτα sport events;
Βρισκόμαστε ήδη 10 μήνες πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες και η διαδικασία του Επιχειρησιακού Σχεδιασμού βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης. Ακολουθώντας απόλυτα τα χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένο πλαίσιο αρχών, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός εξελίσσεται μέχρι σήμερα απρόσκοπτα και με επιτυχία, κάτι που αναγνωρίσθηκε επανειλημμένα από τους εκπροσώπους της Δ.Ο.Ε. κατά τις τακτικές ή έκτακτες επισκέψεις τους. Έχουμε εκπονήσει περίπου 200 ειδικά επιχειρησιακά σχέδια, που καλύπτουν όλους τους τομείς ασφάλειας στην Αθήνα και στις τέσσερις περιφερειακές Ολυμπιακές πόλεις: Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο, Βόλο, δηλαδή όπου υπάρχουν αθλητικές εγκαταστάσεις. Η προσοχή μας δεν επικεντρώνεται μόνο στην Αθήνα, ούτε ο εξοπλισμός μας πρόκειται να διοχετευτεί μόνο στην πρωτεύουσα. Η μέριμνά μας εκτείνεται και πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια των αθλητικών δραστηριοτήτων σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Οι αθλητικές διοργανώσεις του περασμένου Αυγούστου (sport events) ήταν μια καλή ευκαιρία να δοκιμάσουμε την αποτελεσματικότητα του Επιχειρησιακού Σχεδιασμού, στο βαθμό τουλάχιστον που έχει ολοκληρωθεί. Η ετοιμότητα του προσωπικού ήταν αυτή που δοκιμάστηκε περισσότερο στο πλαίσιο μιας συντονισμένης διοίκησης πολλών εμπλεκόμενων φορέων. Τα πήγαμε καλά, αν κρίνουμε μάλιστα και από το αποτέλεσμα. Αυτό δε σημαίνει ότι είμαστε τέλειοι. Δεν είναι αυτό το ζητούμενο σε δοκιμαστικούς αγώνες. Αν δε σημειώνονταν λάθη, ελλείψεις και παραλείψεις θα ήμουν ανήσυχος, γιατί διαφορετικά θα ωραιοποιούσαμε καταστάσεις και κάτι τέτοιο δε μας βοηθά να βελτιωθούμε ουσιαστικά. Θα ακολουθήσουν πολλά ακόμη sport events, μέσα από τα οποία θα δοκιμάσουμε το σχεδιασμό μας. Οι προσαρμογές αυτές θα είναι μια διαρκής διαδικασία μέχρι και τη λήξη των Αγώνων. Να είστε σίγουροι ότι το καλοκαίρι του 2004, που θα εφαρμοσθούν τα σχέδια ασφάλειας, θα είναι στη βέλτιστη μορφή τους.
6. Βρισκόμαστε στην τελική φάση της δίκης της «17 Νοέμβρη». Πιστεύετε ότι η οργάνωση αποτελούσε πραγματικό κίνδυνο για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων; Και γιατί πιστεύετε ότι παρά το γεγονός της εξάρθρωσης οι ξένοι δεν δείχνουν να πείθονται από την εκκαθάριση του τρομοκρατικού τοπίου;
Θεωρητικά τουλάχιστον, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο η τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη», να επιχειρούσε κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων κάποια ενέργεια. Όλοι αντιλαμβανόμαστε, ότι κάτι τέτοιο θα ήταν πλήγμα για τη χώρα μας. Βέβαια η τοποθέτηση αυτή όπως και το ερώτημα είναι υποθετικά, γιατί σήμερα η τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη» δεν υφίσταται πλέον. Ανήκει στο παρελθόν, όπως στο παρελθόν ανήκει και η λογική που εκπροσωπούσε. Η εξάρθρωση της 17Ν και του Ε.Λ.Α. αναμφισβήτητα βελτίωσαν αισθητά τις συνθήκες για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Βέβαια όλοι μας έχουμε συνειδητοποιήσει ότι η προσπάθεια απέναντι στην τρομοκρατία είναι ένας διαρκής αγώνας. Δεν επιτρέπεται εφησυχασμός. Συνεχίζουμε με αμείωτους ρυθμούς τις προσπάθειες για τη διαλεύκανση κάθε πτυχής του τρομοκρατικού φαινομένου στη χώρα μας. Όσο για το ερώτημά σας, εάν κάποιοι πείθονται ή όχι, εμείς ειλικρινά δεν προσπαθούμε να πείσουμε. Δεν χρειάζεται να πείσουμε. Η πραγματικότητα πείθει από μόνη της. Δεν χρειάζεται συμμάχους.
6α. Οι πρόσφατες εκρήξεις στα δικαστήρια και η εμφάνιση της οργάνωσης Λ.Ε.Α. το καλοκαίρι, πώς αξιολογούνται από εσάς;
Αναφέρεσθε σε δύο περιστατικά για τα οποία η ώρα της αξιολόγησής τους δεν έχει έλθει ακόμα, δεδομένου ότι οι σχετικές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Αντιμετωπίζουμε και τα δύο περιστατικά με τη δέουσα σοβαρότητα. Με την επιφύλαξη των τελικών συμπερασμάτων, μπορώ όμως να πω ότι τέτοιες ενέργειες δείχνουν εκνευρισμό, σπασμωδική-αποσπασματική δράση, χωρίς καμία προοπτική. Οι διωκτικές Αρχές της χώρας μας (Αστυνομία, Εισαγγελία κλπ) έχουν κατακτήσει για το φαινόμενο ένα επίπεδο αντίληψης και λειτουργίας, πολύ διαφορετικό σε σχέση με το παρελθόν. Ένα επίπεδο που εγγυάται πιο γρήγορες και περισσότερο επικεντρωμένες απαντήσεις. Εξάλλου και η κοινωνία, οι Έλληνες πολίτες, έχουν διαμορφώσει στο σύνολό τους μια απόλυτα σαφή στάση απόρριψης τέτοιων φαινομένων.
6β. Θεωρείτε πως πρέπει όσοι καταδικαστούν για την υπόθεση της 17Ν, να τύχουν ειδικών συνθηκών κράτησης;
Η ερώτηση απευθύνεται σε κατεξοχήν αναρμόδιο, καθώς το θέμα της εκτέλεσης των ποινών που επιβάλλουν τα δικαστήριά μας, ανήκει στην αρμοδιότητα δικαστικών και σωφρονιστικών οργάνων και κατά συνέπεια αποτελούν αντικείμενο του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
7. Είναι σαφές ότι το ολυμπιακό κέντρο πληροφοριών θα διαδραματίσει κορυφαίο ρόλο σε θέματα ασφαλείας. Είστε ευχαριστημένος από τη διεθνή συνεργασία και τη δημιουργική επεξεργασία ενός κυκεώνα πληροφοριών απ? όπου γης;
Το Ολυμπιακό Κέντρο Πληροφοριών (Ο.ΚΕ.Π.) ιδρύθηκε στο πλαίσιο της Διεύθυνσης Ασφάλειας Ολυμπιακών Αγώνων (Δ.Α.Ο.Α.) με στόχο να αναλάβει κεντρικό ρόλο σε θέματα διαχείρισης των λεγόμενων Ολυμπιακών πληροφοριών. Στηρίζεται στις υπάρχουσες δομές των Υπηρεσιών Ασφαλείας, των Ενόπλων Δυνάμεων καθώς και της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και μέσω των δομών αυτών αναπτύσσεται ένα διεθνές δίκτυο συνεργασίας στον τομέα των πληροφοριών. Ακολουθώντας τη διεθνή πρακτική, όπως αντίστοιχα συνέβη και σε προηγούμενες Ολυμπιάδες, το Ο.ΚΕ.Π. θα είναι θεσμικά το κομβικό σημείο αναφοράς, εκεί όπου θα συλλέγεται ένας μεγάλος όγκος πληροφοριών από διάφορες πηγές και έπειτα από κατάλληλη επεξεργασία θα διοχετεύεται στις αρμόδιες Υπηρεσίες προς αξιοποίησή του, πάντα με τελικό σκοπό την αντιμετώπιση των Ολυμπιακών απειλών. Ο ρόλος που πρόκειται να διαδραματίσει το Ο.ΚΕ.Π. κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Η ροή των Ολυμπιακών πληροφοριών, στα πλαίσια της διεθνούς συνεργασίας, είναι και θα εξακολουθήσει να είναι συνεχής. Στόχος μας είναι η εξασφάλιση μιας επαρκούς ροής πληροφοριών, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουμε το ποσοστό λάθους και να βελτιώσουμε την πιθανότητα αξιόπιστης εκτίμησης των επικείμενων απειλών και κινδύνων, με σκοπό την αποτελεσματικότερη αποτροπή τους. Η σωστή διαχείριση των πληροφοριών θα ενισχύσει τη δυνατότητα αποτελεσματικής πρόληψης των απειλών, γι? αυτό και πιστεύουμε ότι το Ο.ΚΕ.Π. θα είναι η καρδιά της ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώνων για εκείνη την περίοδο.
8. Ποιες είναι οι σχέσεις σας με τη διακρατική επταμελή ομάδα των συμβούλων ασφαλείας και γιατί πιστεύετε ότι ένα εξέχον σύμβουλος του 2004, ο Βρετανός Ράιαν έδωσε λαβή για φίλια πυρά;
Υπάρχει μια πολύ καλή σχέση. Η Ολυμπιακή Συμβουλευτική Ομάδα απαρτίζεται από ειδικούς σε θέματα ασφάλειας από τις Η.Π.Α., τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία, την Αυστραλία και το Ισραήλ, χώρες με σημαντική εμπειρία σε μεγάλα αθλητικά γεγονότα. Αξιοποιούμε την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους. Ανταλλάσσουμε απόψεις και πληροφορίες. Έχουμε μια εποικοδομητική συνεργασία. Μια συνεργασία που διευρύνει τις δυνατότητές μας, μεγιστοποιεί την αποτελεσματικότητά μας και λειτουργεί προσθετικά στη διαδικασία του σχεδιασμού για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Όσον αφορά το θέμα του κ. Ράιαν, δεν είμαι αρμόδιος να απαντήσω, γιατί ο κ. Ράιαν δεν ανήκει στην Ολυμπιακή Συμβουλευτική Ομάδα, είναι σύμβουλος ασφαλείας της Οργανωτικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων «ΑΘΗΝΑ 2004».
9. Έχετε πλέον καθαρή εικόνα του αριθμού των ατόμων που θα δουλέψουν στον τομέα ασφαλείας σε όλα της τα επίπεδα;
Ο αριθμός των ατόμων που θα εργασθούν για την ασφάλεια των Αγώνων είναι ο μεγαλύτερος στην Ολυμπιακή Ιστορία και τετραπλάσιος σε σχέση με τις τελευταίες διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων. Θα εργασθούν συνολικά 58.000 άτομα, εκ των οποίων 45.000 θα είναι από την Ελληνική Αστυνομία, 2.000 από το Πυροσβεστικό Σώμα, 4.000 από το Λιμενικό Σώμα και 7.000 από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Επιπλέον προβλέπεται να απασχοληθεί και ένας μεγάλος αριθμός εθελοντών ασφαλείας. Βέβαια ο σχεδιασμός των μέτρων έχει δυναμική και αν προκύψουν από τις δοκιμαστικές διοργανώσεις επιπρόσθετες ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό, είμαστε έτοιμοι να τις καλύψουμε.
