Αρχηγός Ελληνικής Αστυνομίας
Βασίλειος Τσιατούρας
Αντιστράτηγος
Συνέντευξη με τον Αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας Αντιστράτηγο Βασίλειο Τσιατούρα.
Μετά την πρώτη εικόνα, από την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Αρχηγού του Σώματος Αντιστράτηγου Βασιλείου Τσιατούρα, η Αστυνομική Ανασκόπηση επιδίωξε και είχε ιδιαίτερη συνομιλία, όπου ο κ. Αρχηγός, με σαφήνεια και χωρίς περιστροφές, ανέπτυξε το πρόγραμμα και τους σχεδιασμούς του για την Ελληνική Αστυνομία.
«Αστυνομική Ανασκόπηση»: Έχετε συμπληρώσει ένα πεντάμηνο στη θέση του Αρχηγού του Σώματος. Ποιες είναι οι πρώτες σας διαπιστώσεις και ποιο το προσωπικό «στίγμα» ως προς το νέο δόγμα που θα ακολουθήσει η Ελληνική Αστυνομία;
Αρχηγός Ελληνικής Αστυνομίας: Γενική, αλλά εκτιμώ κυρίαρχη διαπίστωση είναι ότι για την επίτευξη των στόχων που θέτουμε, με σκοπό τη βελτίωση του παραγομένου από την Αστυνομία έργου, απαιτείται η σύμπραξη όλων μας. Η προσπάθεια πρέπει να είναι συλλογική, ενιαία, ομοιόμορφη και συγκροτημένη, αφήνοντας στο περιθώριο προσωπικές επιδιώξεις και πρακτικές. Σκοπός μου είναι να υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις στη λειτουργία της Ελληνικής Αστυνομίας με διαχρονική αξία. Δυστυχώς αποτελεί σημείο των καιρών η τάση να παρακάμπτουμε και όχι να επιλύουμε τα προβλήματα, άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι έχει επικρατήσει ο όρος «διαχείριση» αντί «επίλυση» του προβλήματος, όρος που κατά τη γνώμη μου υποκρύπτει μια διάθεση αποφυγής, παράκαμψης ή μετάθεσης του θέματος στο μέλλον. Συνεπώς είμαι αντίθετος στους εφήμερους εντυπωσιασμούς και στα μέτρα χωρίς περιεχόμενο, που λειτουργούν μόνο σε επικοινωνιακό επίπεδο. Η εποχή των διαπιστώσεων, των ατελέσφορων συζητήσεων και των μακρόβιων επιτροπών έχει περάσει. Είναι η εποχή της δράσης, είναι η εποχή που η Ελληνική Αστυνομία ως έννοια θα γίνει στις συνειδήσεις των πολιτών ταυτόσημη με την έννοια της δίωξης του εγκλήματος και της προσφοράς. Θα αποτελούσε άλλωστε παράδοξο σήμερα που η κυρίαρχη κοινωνική απαίτηση είναι το δικαίωμα στην ασφάλεια, σήμερα που οι πολίτες ζητούν την Αστυνομία δίπλα τους, εμείς να υποχωρούμε, να αδρανούμε και να κρυβόμαστε.
Πώς ιεραρχείτε τα προβλήματα της Ελληνικής Αστυνομίας και πώς σκοπεύετε να τα αντιμετωπίσετε ;
Η Ελληνική Αστυνομία αποτελεί ένα πολυπληθές Σώμα με ένα εξαιρετικά διευρυμένο πλαίσιο αρμοδιοτήτων γεγονός που συνεπάγεται την ύπαρξη, αλλά και την ανάδειξη σχεδόν καθημερινά διαφόρων θεμάτων και προβλημάτων. Όποιες όμως πρωτοβουλίες και αν αναληφθούν, όποια και όσα μέτρα και αν ληφθούν, εάν ο φορέας υλοποίησης, δηλαδή ο αστυνομικός, δεν έχει συνείδηση του ρόλου και της αποστολής του, τότε τα μέτρα αυτά είναι καταδικασμένα σε αποτυχία. Συνεπώς προτεραιότητα για μένα αποτελεί η εγκαθίδρυση στο Σώμα μιας κυρίαρχης ιδεολογίας που θα διαπνέει όλο το προσωπικό, στοιχεία της οποίας θα είναι η ανιδιοτελής προσφορά, η συναίσθηση του καθήκοντος, το υψηλό φρόνημα, η εργατικότητα, η πειθαρχία και η προσωπική αξιοπρέπεια. Διάγουμε, όχι μόνο στην Ελλάδα, μια περίοδο άκρατου ωφελιμισμού που δε συνάδει όμως με το αστυνομικό επάγγελμα που είναι επάγγελμα κοινωνικής προσφοράς και όχι επάγγελμα αποκατάστασης και βιοπορισμού. Προς τον σκοπό αυτό με σχέδιο προεδρικού διατάγματος που βρίσκεται προς επεξεργασία στο ΣτΕ, θα επέλθουν σημαντικές τροποποιήσεις στον Οργανισμό της Σχολής Αστυφυλάκων και της Σχολής Αξιωματικών, έτσι ώστε οι νέοι αστυνομικοί να αντιλαμβάνονται από την πρώτη κιόλας ημέρα το ακριβές περιεχόμενο της αποστολής τους. Το μήνυμα που πρέπει να περάσει από την αρχή είναι ότι η δουλειά μας προϋποθέτει πάνω απ΄ όλα μεράκι. Επίσης με π.δ. που είναι προς δημοσίευση, αναβαθμίζεται το επίπεδο σπουδών του ΤΕΜΕΣ και του ΤΕΜΑ έτσι ώστε οι Αξιωματικοί όλων των βαθμών να μπορούν να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις του διεθνοποιημένου πλέον εγκλήματος, αλλά και να μπορούν να διοικούν με σύνεση, υπευθυνότητα και δικαιοσύνη.
Συμπληρωματικά από τον Οκτώβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2008 προγραμματίζονται 5νθήμερα σεμινάρια αντικειμένων Τροχαίας, Δημόσιας και Κρατικής Ασφάλειας, τα οποία θα κληθούν να παρακολουθήσουν συνολικά 458 αστυνομικοί, αξιωματικοί και λοιπό προσωπικό. Οι εκπαιδεύσεις αυτές θα είναι ουσιαστικού περιεχομένου, οι θεματικές ενότητες θα ικανοποιούν τις σύγχρονες απαιτήσεις της αστυνομικής έρευνας και οι εντολές μου είναι ότι από εδώ και στο εξής οι εκπαιδεύσεις να μην έχουν τον χαρακτήρα υπηρεσιακού τουρισμού.
Από αυτά που σας ανέφερα νομίζω ότι γίνεται απολύτως κατανοητό ότι κατά τη διάρκεια της Αρχηγίας μου δε θα επιτρέψω να εμπεδωθεί στην Ελληνική Αστυνομία η νοοτροπία του βολέματος. Όποιος αυτό δεν το έχει ακόμα καταλάβει, να γνωρίζει ότι κινείται εκτός των αρχών του Σώματος και θα με βρει απέναντί του.
Έχετε την φήμη του επιχειρησιακού αξιωματικού. Πώς σκέφτεστε να αντιμετωπίσετε το διογκωμένο γραφειοκρατικό μοντέλο και τον υδροκεφαλισμό στη διοίκηση;
Αρχικά θα πρέπει να διευκρινίσω προς άρση παρεξηγήσεων ότι παρότι υπηρέτησα όλα τα χρόνια σε μάχιμες μονάδες δεν είμαι, όπως φημολογείται, κατά του Επιτελείου. Αντίθετα, πιστεύω ότι το Επιτελείο είναι το μυαλό του Σώματος, είναι αυτό που πρέπει να έχει κάθε φορά αντίληψη της πραγματικότητας, να εισηγείται τα κατάλληλα μέτρα, να σχεδιάζει την εφαρμογή τους και να ελέγχει την υλοποίησή τους. Αυτή όμως η αποστολή έχει ξεφύγει από την πορεία της με αποτέλεσμα να παρατηρείται στα επιτελεία το φαινόμενο του υπερσυγκεντρωτισμού τόσο προσωπικού όσο και εργασιών, χωρίς αυτό να επιβάλλεται από πραγματικές ανάγκες.
Χαρακτηριστικά το Μάιο του 2008 διαπιστώθηκε μείωση των αιτημάτων έκδοσης διαβατηρίων, γεγονός που επέβαλε την ανάλογη μείωση του απασχολούμενου προσωπικού των Γραφείων Διαβατηρίων και τροποποίηση του υφιστάμενου ωραρίου λειτουργίας τους. Θα ήταν απαράδεκτο να συνεχίζαμε με το ίδιο πλεονάζον προσωπικό, όταν το Απρίλιο του 2006 είχαμε συνολικά στην Επικράτεια 49.000 περίπου αιτήματα και τον αντίστοιχο μήνα του 2008, 30.000. Το ίδιο και με την έκδοση των δελτίων αστυνομικής ταυτότητας, όπου τον Ιούνιο εκδόθηκε διαταγή για μείωση του απασχολούμενου στα καθήκοντα αυτά προσωπικού. Θεωρώ αδιανόητο για 5 δελτία που εκδίδονταν κατά μέσο όρο την ημέρα από ένα Αστυνομικό Τμήμα της Περιφέρειας, να απασχολούνται μόνιμα δύο αστυνομικοί. Επιπρόσθετα στα πλαίσια της απλούστευσης των διαδικασιών και απαλλαγής προσωπικού από γραφειοκρατικά καθήκοντα, καταργήθηκαν, ενοποιήθηκαν ή επιμηκύνθηκε ο χρόνος αναφοράς 30 και πλέον περιοδικών αναφορών. Γενικά η εντολή που έχει δοθεί είναι η αποδέσμευση του 20% της διατιθέμενης για γραμματειακή υποστήριξη δύναμης.
Για να είμαι ξεκάθαρος, όλα αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στη λειτουργία ενός παραγωγικού, ευέλικτου, ολιγάριθμου επιτελείου προσαρμοσμένου στις ανάγκες της Υπηρεσίας και όχι στις ανάγκες του προσωπικού που υπηρετεί στα επιτελεία.
Με απλά λόγια, η Αστυνομία είναι για το δρόμο και όχι για τα γραφεία.
Ποια μέτρα πρόκειται να λάβετε προκειμένου να υπάρξει αποτελεσματικότητα, και πώς θα «κινητοποιήσετε» τους αστυνομικούς, ώστε να παρέχουν ουσιαστικές υπηρεσίες ασφαλείας;
Επαναλαμβάνω, κύριο μέλημα αποτελεί η αστυνόμευση και εκεί στοχεύουν άμεσα ή έμμεσα τα περισσότερα των μέτρων που λαμβάνονται ή που θα ληφθούν. Αστυνομία με επαγγελματισμό, ωριμότητα, κατάρτιση που να προσφέρει στον πολίτη το αγαθό της ασφάλειας. Δεν ανακαλύπτουμε κάτι καινούργιο, αυτός είναι ο ρόλος των αστυνομικών σωμάτων στις ευνομούμενες χώρες και αυτός θα πρέπει να είναι και ο δικός μας.
Για την ενίσχυση λοιπόν της αστυνόμευσης αποδεσμεύονται, όπως προαναφέρω, αστυνομικοί από γραμματειακά καθήκοντα. Επίσης με σχέδια π.δ. που προωθούνται προβλέπεται η αύξηση των οργανικών θέσεων των ειδικών φρουρών κατά 1400 για την παροχή αποτελεσματικότερης φύλαξης ευπαθών στόχων.
Πέραν αυτών, με το π.δ. 52/2008 που δημοσιεύτηκε τον Μάιο στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, επαναπροσδιορίσθηκαν τα κριτήρια, η διαδικασία και το είδος των λαμβανομένων από την Ελληνική Αστυνομία μέτρων ασφάλειας σε υπουργεία, εγκαταστάσεις και επίσημα πρόσωπα, με σκοπό την ορθολογική και εντός συγκεκριμένων και σταθερών πλαισίων διάθεση αστυνομικών σε αυτού του είδους τα καθήκοντα .
Όπως αναφέρω και στην αρχή, για μένα ισχύει η ρήση του Πρωταγόρα «Παν μέτρον άνθρωπος.» Μέλημά μου είναι η βελτίωση της θέσης του προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας και η ανύψωση του φρονήματός του.
Με σχέδιο νόμου το οποίο ψηφίσθηκε από τη Βουλή αναμορφώνεται το βαθμολόγιο και η υπηρεσιακή εξέλιξη κυρίως του κατώτερου αστυνομικού προσωπικού σε μια προσπάθεια βελτίωσης του καθεστώτος και άρσης των ανισοτήτων σε σχέση με τις Ένοπλες Δυνάμεις. Επιδίωξη είναι να δίδεται ευκαιρία ανέλιξης σε όλους τους αστυνομικούς και να μην παρατηρούνται φαινόμενα περιθωριοποίησης. Προς την κατεύθυνση αυτή αυξάνεται ο αριθμός των εισερχομένων στο ΤΕΜΑ, όπως και το ποσοστό των σπουδαστών της Σχολής Αξιωματικών των προερχομένων από Σώμα. Επίσης, προβλέπεται αύξηση των οργανικών θέσεων του αστυνομικού προσωπικού σε μια προσπάθεια αποσυμφόρησης της επετηρίδας των αξιωματικών και καλύτερης αξιοποίησης του προσωπικού. Επιπλέον, ικανοποιείται το αίτημα της ένταξης των Συνοριακών Φυλάκων και των Ειδικών Φρουρών στο αστυνομικό προσωπικό, καθορίζεται το χρονικό πλαίσιο ένταξής τους, η διαδικασία κατάληψης των θέσεων και η περαιτέρω εκπαίδευσή τους για την άσκηση των καθηκόντων του αστυφύλακα. Τέλος, οι Σχολές Αστυφυλάκων και Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας χαρακτηρίζονται ρητά ως παραγωγικές σχολές, ρύθμιση που έχει άμεσα ευνοϊκές συνέπειες για το προσωπικό.
Με τις διατάξεις του π.δ. 45/2008 ρυθμίσθηκαν τα μέτρα που αφορούν την υγιεινή και την ασφάλεια του ένστολου προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του, ενόψει των εγγενών ιδιαιτεροτήτων και κινδύνων που παρουσιάζει το αστυνομικό επάγγελμα.
Με σχέδιο νόμου το οποίο ψηφίσθηκε πρόσφατα από τη Βουλή ιδρύεται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία Πολιτιστικό Κέντρο Ελληνικής Αστυνομίας που θα στεγαστεί στο παραδοσιακό κτίριο της Σχολής Αξιωματικών στη Λ. Μεσογείων, με σκοπό την ανάδειξη και προβολή της ιστορίας και του έργου των αστυνομικών σωμάτων, τη διοργάνωση εκδηλώσεων και γενικά τη διατήρηση της παράδοσης και των δεσμών μεταξύ των παλιών και νέων αστυνομικών.
Πέραν των θεσμικών μέτρων που προανέφερα, σκοπεύω να επισκεφθώ όλες τις Αστυνομικές Διευθύνσεις της Χώρας και να μεταφέρω στο προσωπικό το μήνυμα ότι η αδράνεια, η στασιμότητα, ο εφησυχασμός, η κακώς νοούμενη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, αποκλείονται από την καθημερινή πρακτική της Ελληνικής Αστυνομίας. Επαναλαμβάνω, ο πολίτης σήμερα δεν μας θέλει απλούς θεατές, καταγραφείς των προβλημάτων του, απαιτεί από εμάς ανάληψη πρωτοβουλιών και δράσεων, που θα αποκλείουν ή θα μετριάζουν τις πιθανότητες να εκτεθεί σε κίνδυνο.
Βέβαια επειδή η θεσμική λειτουργία του Σώματος δεν εξαρτάται μόνο από τη διάθεση και το φιλότιμο ορισμένων, έχει συνταχθεί σχέδιο π.δ/τος για την αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου του αστυνομικού προσωπικού, το οποίο εκκρεμεί στο Συμβούλιο Επικρατείας, ενώ με το π.δ. 95/2008 αυστηροποιήθηκαν οι διατάξεις του υγειονομικού κανο νισμού που προβλέπουν την αποχή των αστυνομικών από την Υπηρεσία για λόγους υγείας και αποκλεισμού περιπτώσεων καταχρηστικής λήψης αναρρωτικών αδειών.
Ποιες άλλες καινοτομίες προωθείτε Κύριε Αρχηγέ;
Υπάρχουν πολλές σκέψεις για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, τη βελτίωση της ποιότητας, αλλά για την επιτυχή ανταπόκριση της Ελληνικής Αστυνομίας στις μελλοντικές προκλήσεις.
Μελετάται τρόπος αξιολόγησης όλων των αστυνομικών υπηρεσιών τόσο στην Αττική όσο και στην Περιφέρεια, όπου με αντικειμενικά δεδομένα, όπως χωροταξικά, κοινωνικά και εγκληματολογικά, θα παρέχεται η δυνατότητα εκτίμησης της προσφοράς και της χρησιμότητας κάθε υπηρεσίας. Σε επίπεδο υπηρεσιών ασφαλείας, θα επιχειρηθεί ενοποίηση της δράσης των υπηρεσιών, καθόσον έχει αλλάξει πλέον η παραδοσιακή έννοια του χωροχρόνου του εγκλήματος. Από τη στιγμή που παρατηρείται, τουλάχιστον στο σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα, συνεργασία των εγκληματικών ομάδων, ενασχόλησή τους με περισσότερες από μία εγκληματικές δραστηριότητες, ταυτόχρονη δραστηριοποίηση σε πολλές χώρες της Ευρώπης, εμείς δε μπορούμε να λειτουργούμε μένοντας αυστηρά προσηλωμένοι στην έννοια της «τοπικής αρμοδιότητας» των υπηρεσιών, που τουλάχιστον στα θέματα ασφαλείς φαίνεται ξεπερασμένη.
Στο πνεύμα αυτό έχει δημιουργηθεί και λειτουργεί πιλοτικά στη Διεύθυνση Δημόσιας Ασφάλειας του Αρχηγείου, το Ενιαίο Κέντρο Συλλογής και Διαχείρισης Επιχειρησιακών Πληροφοριών, με σκοπό αφενός την πρωτογενή και άμεση αντίληψη του εγκληματικού φαινόμενου, αφετέρου την εκδήλωση της ανάλογης κάθε φορά αντίδρασης.
Εν κατακλείδι, κύριε Αρχηγέ, πέστε μας, σε ποια λάθη δείχνετε την μεγαλύτερη επιείκεια;
Είμαι της άποψης ότι εάν δεν έχεις κάνει ούτε ένα σφάλμα, τότε δεν έχεις πάρει στη ζωή σου ούτε μια πρωτοβουλία. Αντιστρέφοντας λοιπόν το ερώτημα, στα λάθη που δεν δείχνω επιείκεια είναι αυτά που προδίδουν τις προσδοκίες και την εμπιστοσύνη του κόσμου στην Ελληνική Αστυνομία, ακυρώνουν την καθημερινή προσπάθεια των συναδέλφων και το κυριότερο, υποθηκεύουν το μέλλον του Σώματος. Είμαι ανυποχώρητος σε θέματα διαφθοράς και αυτό είναι ένα σαφές και ξεκάθαρο μήνυμα σε όσους σκεφθούν έστω να αθετήσουν ή να παραβούν τον όρκο που έχουμε δώσει.
Κλείνοντας θα ήθελα να θυμίσω αυτό που είχα αναφέρει στην ομιλία μου κατά την ανάληψη των καθηκόντων μου ως Αρχηγός του Σώματος: «Το βέβαιο είναι ότι πίσω από κάθε έγκλημα όποιας μορφής, μεγέθους και ποιότητας, κρύβεται ένας άνθρωπος ένα θύμα, αυτόν πρέπει να προστατέψουμε, αυτόν πρέπει να συνδράμουμε, αυτόν πρέπει να δικαιώσουμε. Οφείλουμε να ακούμε τον πολίτη, να μιλάμε με τον πολίτη, να αισθανόμαστε τον πολίτη. Οι πολίτες είναι οι γονείς μας, τα παιδιά μας, τα αδέλφια μας, οι φίλοι μας, είμαστε εμείς οι ίδιοι χωρίς στολή». ]
